Ponjavica se nalazi u jugoistočnom delu Vojvodine, odnosno južnom delu Banata, u aluvijalnoj ravni Dunava. Zauzima srednji deo vodenog toka Ponjavice. Leži na nadmorskoj visini od 68,5 m do 76,65 m. Dužina toka Ponjavice u okviru parka prirode „Ponjavica“ iznosi 7,2 km, a ukupna dužina toka koja je pod zaštitom iznosi 10 km. Administrativno posmatrano ovaj zaštićeni objekat se nalazi u opštini Pančevo, odnosno katastarskoj opštini Omoljica i Banatski Brestovac.
Površina parka prirode Ponjavica je 133,6384 ha, a površina zaštitne zone 60,8308 ha, što znači da ukupna zaštićena površina iznosi 194,4692 ha.
Vodeni tok izvire kod Kapetanove bare kod Starčeva, a uliva se u Dunav kod Dubovca. Ponjavica je sa svim svojim geomorfološkim celinama relativno dobro očuvana.
Posebnu odliku Parka predstavlja kontrast u orografskom smislu između strme leve i niske desne obale koje omeđuju korito Ponjavice. U geološkom pogledu radi se o višim položajima i odsecima lesne terase Banata, odnosno zaravnjenim terenima aluvijalne ravni Dunava.
Sem orografskih i hidrogeoloških prilika kao osnovnih činilaca pedogeneze, na pojavu različitih tipova zemljišta odrazio se i antropogeni uticaj. Viši tereni su pod ispranim černozemom bez karbonata, dok nisku desnu obalu odlikuje prisustvo intrazonalnih zemljišta kao što su ritska i livadska crnica. Istočni deo Parka prirodepokriva aluvijalno ilovasto-glinovito zemljište.
U priobalju reke najupečatljivija je šumska vegetacija.
Prema sastavu ihtiofaune Ponjavica pripada Crnomorskom slivu. Utvrđeno je prisustvo 20 vrsta ribe koje pripadaju familijama Esocidae (štuke), Cyprinidae (šaran), Siluridae (som), Ictaluridae (somić), Centrarchidae (sunčanica), Percidae (grgeč) i Cottidae (peš). Dominiraju autohtone vrste (12) dok je alohtonih sedam kao posledica poribljavanja. Posledica unošenja sivog i belog tolstolobika i amura je smanjenje pojasa trske. Srebrni karaš poremetio je kvalitativni i kvantitativni sastav autohtone ihtiofaune, a naročito šarana.
Fauna ptica gnazdarica karakteriše se prisustvom vrsta vezanih za vodu i vodenu vegetaciju (10 vrsta) i prisustvom vrsta kopnenih staništa koje naseljavaju usko obalno područje obraslo drvoredima, šumarcima, šibljacima i žbunjem. Ukupno je uočeno 40 gnezdarica. Uglavnom su to uobičajene vrste, s tim što je devet vrsta sa liste prirodnih retkosti: čapljica, kokošar, vodomar, seoska lasta i dr.
Od visoko zaštićene divljači najrasprostranjenija je srneća divljač, dok je lasica trajno zaštićena. Od ostale divljaci na prostoru Parka mogu se naći: zec, divlje patke i guske, fazan i druge vrste. Njihov broj se nalazi u neprekidnom blagom porastu.
Korišćenje ovog zaštićenog prirodnog dobra je široko. Očuvana, još nedegradirana životna sredina sa vodom druge klase boniteta predstavlja stanište ograničenog broja biljnih i životinjskih vrsta, migratornih i prirodnih retkosti.
Očuvana životna sredina ima idealne uslove za razvoj sportsko-rekreativnog, izletničkog turizma.
